Friday, January 30, 2026

Tulâ 2 - Sa 5th Black Friday Protest ng 2026

TULÂ 2: SA 5TH BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

tungkulin ko nang ganap na niyakap
ang pinag-usapang Black Friday Protest
na kaisa ang kapwa mahihirap
kumikilos pa rin tuwing Biyernes

nagkakaisa kaming magpatúloy
hangga't walang korap na nananagot
kikilos pa rin kahit kinakapoy
dapat nang may makulong na kurakot

at mahúli ang malalaking isdâ
pati mga buwitre at buwaya
pag-alabin pa ang galit ng madlâ
nang mabago ang bulok na sistema

sarili kong katawan at isipan
ang aking ambag sa mga protesta
laban sa nangurakot at kawatan
sa pondo ng bayan, tanginanila

- gregoriovbituinjr.
01.30.2026

Tulâ 1 - Sa 5th Black Friday Protest ng 2026

TULÂ 1: SA 5TH BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

dapat patuloy ang mga Black Friday Protest
dahil ang masa'y patuloy na nagagalit
dahil trapong sa pondo ng bayan nang-umit
ay dapat talagang managot at mapiit

di tayo dapat manahimik lang sa tabi
di dapat makalusot ang mga salbahe
patuloy pagningasin ang pusò ng api
hanggang mag-alab at sa bayan ay magsilbi

sistema'y baguhin, patuloy na sumulong
dapat mapanagot ang mga mandarambong
sa kaban ng bayan, TONGresman at senaTONG
pati mga kontrakTONG ay dapat ikulong

kung di tayo kikilos ngayon, aba'y sino?
tuwing Black Friday Protest, sama-sama tayo
panagutin ang mga korap sa gobyerno
at pagulungin ang kanilang mga ulo

- gregoriovbituinjr.
01.30.2026

Tuesday, January 27, 2026

Ang pinili kong landas

ANG PINILI KONG LANDAS
(Sa ika-110 taon ng tulang "The Road Not Taken" ng makatang Scot na si Robert Burns)

oo, pinili ko'y landas na bihirang tahakin
landas ng karangalan upang masa'y di hamakin
landas ng pagbaka upang obrero'y di apihin
landas na madugô upang dukha'y di maliitin

batà pa'y pinangarap nang paglingkuran ang bayan
kayâ pinili ko ang landas ng kabayanihan
bagamat punong-punô man ng kasalimuotan
ay patuloy na tinahak ang baku-bakong daan

datapwat magulo ay doon lang mapapanatag
ang buhay, diwa't kaloobang ayaw maging hungkag
magbubô man ng laksang pawis at dugo'y papalag
sa pag-iral ng sistemang bulok ay di patinag

sa kaliwâ man ng sangandaan ako lumikô
sementado man ang kanang daan ay di mahulô
sa pinili kong daan may lipunang mabubuô
lipunang makatao at ang bulok ay guguhò

- gregoriovbituinjr.
01.27.2026

Sunday, January 25, 2026

Takót sa sariling anino

TAKÓT SA SARILING ANINO

takót sa sariling anino
ang mga kurakot sa pondo
ng bayan, sadyang mga tuso
at kunwari'y relihiyoso
upang makalusot sa kaso

nais nilang maipakita
sa masa, matitino sila
mapagbigay pa ng ayuda
tinatago ang ebidensiya
basta lang di makulong sila

kunwari'y may Bibliyang tangan
gayong bistado nang kawatan
sagad na sa katiwalian
kayâ sila'y kinakasuhan
ng pagkakasala sa bayan

pinaniniwala pa tayo
na sila'y mga banal, santo
at napakarelihiyoso
baka sila'y santong kabayo
sa pondo ng bayan, dorobo!

- gregoriovbituinjr.
01.25.2026

Saturday, January 24, 2026

Pinagkakakitaan at ang iniwang sanggol

PINAGKAKAKITAAN AT ANG INIWANG SANGGOL

tatlong ulat ng sanggol na nasa diyaryo
ang napabalitang nasagip, nailigtas
sa iba't ibang lugar na magkakalayô
sa krimeng child trafficking, kaytindi ng danas

dalawang sanggol na ibinebenta onlayn
ang nailigtas; sanggol na ibinebenta
ng walong libong piso ay nabawi habang
nadakip naman ang mismong inang nagbenta

sanggol na isinupot, sa geyt isinabit
bakit ginanon? pinabayaan ang batà!
nakitang gumalaw kaya ito'y nasagip
nang makita nila'y nakangiti ang batà

talaga bang nang dahil sa hirap ng buhay?
pati na sariling dugo'y ibinebenta!
bakit kanilang sanggol ay idinadamay?
na baka magmulat na wala silang ina

kay-aga nang biniktima ang mga sanggol
na wala pang muwang sa kanilang sinapit
sa murang edad nila'y dapat ipagtanggol
at karapatan nila'y huwag ipagkait

* ulat mula sa mga pahayagang Abante, Enero 18, 2026, p.3; Abante Tonite, Enero 23, 2026, headline at p.3; Pang-Masa, Enero 24, 2026, p.3

Friday, January 23, 2026

Kahit saan sumuot

kahit saan sumuot
ay di makalulusot
iyang mga kurakot
na tuso at balakyot

- tanaga-baybayin
gbj/01.23.2026

Sa 4th Black Friday Protest ng 2026

SA 4TH BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

nagpapatuloy ang Black Friday Protest
sapagkat ayaw natin ng Just-Tiis
laban sa korap at mapagmalabis
dapat silang managot at matugis

di pa tapos itong gálit ng masa
na hanggang ngayon ay nagliliyab pa
wakasan na ang mga dinastiya
baguhin na ang bulok na sistema

kada Biyernes, di kalilimutan
tuligsain ang mga lingkod bayan
na inihalal sa kapangyarihan
ngunit naging mandarambong, kawatan

ikulong ang kurakot na masahol
pa sa hayop, talagang mga ulol
pondo ng bayan, binulsa't ginugol
sa sarili, di sa bayan inukol

kada Biyernes, kikilos, may tulâ
ambag sa pakikibaka ng madlâ
laban sa mga korap at kuhilâ
na dapat lang nating tinutuligsâ

- gregoriovbituinjr.
01.23.2026

* litrato kuha sa Pasig opis

Thursday, January 22, 2026

Utang

UTANG

di ko pa magamit ang pagsulat at pagsasalin
upang kumita ng pera't makabayad ng utang
na umabot ng milyon, saan ko iyon kukunin
tila ako'y isang dambuhala't malaking mangmang

ngunit umaasang makalilikhâ ng nobela
hinggil sa mga napapanahong problema't isyu:
katiwalian, flood control, panawagang hustisya,
dinastiya, buwaya, buwitre, kawatan, trapo,

o pagsinta, makatâ ma'y wala sa toreng garing,
o ikwento ang isyu ng manggagawa't pesante,
o prinsipyo't tindig sa mga akda'y mapatining,
o kalagayan ng manininda, batà, babae

marahil ay parang Lord of the Rings o Harry Potter
katha nina J.R.R. Tolkien at J.K.Rowling
mga idolo kong awtor, magagaling na writer
o kaya'y awtor na sina Mark Twain at Stephen King

kumita sila sa kakayahan nilang magsulat
ng mga akdang pumukaw sa harayà ng madlâ
marahil, mga utang nila'y nabayaran agad
dahil kumitang lubos ang kanilang mga akdâ

- gregoriovbituinjr.
01.22.2026

Tamâ na ang drama

TAMÀ NA ANG DRAMA

nagiging swarswela na lang ba?
at tadtad ng iskrip ang drama?
na mapanagot ang buwaya?
sana'y may maparusahan na!

di lang buwaya kundi pating
malaking isdâ at di kuting
senador mang paladasalin
kung may salà, ikulong na rin

ayaw namin ng teleserye
na tilà wala pang masisi
masisibà na'y sinuswerte
kung pulos drama ang mensahe

ikulong ang mga kurakot!
ilantad ang lahat ng sangkot!
saan man sila magsisuot
ay dapat madampot, managot!

- gregoriovbituinjr.
01.22.2026

* litrato kuha sa pagkilos sa Senado, noong Enero 19, 2026

Wednesday, January 21, 2026

Pasaring

PASARING

may pasaring muli ang komikero
hinggil sa senaTONG na nakakulong
di raw magtatagal sa kalaboso
dahil sa kaytinding agimat niyon

aba'y nagbiro pa si Mambubulgar
sapul na sapul ang pinatamaan
masa'y batid agad ang ibinulgar
dahil headline naman sa pahayagan

ngunit agimat ba'y tatalab kayâ
sakaling siya'y makalaya agad?
paano ang hustisya sa binahâ?
dahil sa ghost flood control, anong bigat!

o agimat ay sa pelikula lang?
at di sa kurakot na puso'y halang?

- gregoriovbituinjr.
01.21.2026

* mula sa pahayagang Bulgar, Enero 21, 2026, p.3

Ang aklat na Still Breathing, 100 Black Voices on Racism

ANG AKLAT NA STILL BREATHING, 100 BLACK VOICES ON RACISM

Nabili ko ang aklat na Still Breathing, 100 Black Voices on Racism, 100 Ways to Change the Narrative, sa Book Sale sa Farmers Cubao noong Enero 10, 2026, sa murang halagang P35.00 lang. Makapal ang aklat na umaabot ng 308 pahina.

Kaytindi ng pamagat ng aklat: Still Breathing. Ibig sabihin: Humihinga pa! Humihinga pa sila dahil hindi sila natulad sa nangyari kay George Floyd. Humihinga pa dahil nabuo ang kampanyang Black Lives Matter nang mamatay si Floyd.

Natipon sa aklat ang isang daang boses ng mga tumututol sa rasismo sa Amerika, bunsod ng pagkamatay ng Itim na si George Floyd noong Mayo 25, 2020 sa Minneanapolis. Si Floyd, 46-taong-gulang, ay namatay matapos siyang arestuhin ng pulisya dahil sa umano'y paggamit ng pekeng $20 na perang papel. Mahigit siyam na minuto siyang niluhuran sa leeg ng pulis na si Officer Derek Chauvin, na nagresulta sa atake sa puso. Ang pangyayaring iyon ang naging sanhi ng mga pandaigdigang protesta laban sa brutalidad ng pulisya at sistematikong rasismo. Nabuo ang malawakang kampanyang Black Lives Matter.

Ang opisyal na sanhi ng kamatayan ay idineklarang homicide dahil sa neck compression. Ang insidente, na nakunan ng bidyo ng mga nakasaksi, ay humantong sa paghatol kay Chauvin at sa mahahalagang panawagan para sa reporma sa pulisya.

Mahalagang basahin ang aklat dahil sa usapin ng rasismo. Dahil 100 katao, pawang mga Itim, ang nagsulat hinggil sa isyu ng rasismo. Ika nga sa pamagat ng aklat - 100 ways to change the narrative - mga pampalakas ng loob, mga pampataas ng moral, hindi lang pulos galit sa mga Puti, kundi sa rasismo na dapat nang mawala. Dapat magkaroon ng paggalang sa bawat isa anuman ang kulay ng kanyang balat, anuman ang kanyang lahi.

Nataon ding nakita ko ang aklat na ito sa panahong may panibagong pagpaslang, doon pa rin sa Minneanapolis. Ang biktima'y isang ina, na nagngangalang Renee Nicole Good.

Noong Enero 7, 2026, si Good, isang 37-taong-gulang na mamamayang Amerikano, ay binaril at napatay ng ahente ng United States Immigration and Customs Enforcement (ICE) na si Jonathan Ross sa Minneapolis, Minnesota. Nasa loob ng kanyang sasakyan si Good, na inihinto ang kanyang sasakyan sa gilid. Lumapit si Ross at ang iba pang ahente, at inutusan siya ng isa na bumaba ng sasakyan habang inaabot ang kanyang kamay sa kanyang bukas na bintana. Lumipat si Ross sa kaliwang harapan ng sasakyan habang sandaling umatras si Good, pagkatapos ay nagsimulang magmaneho patungo sa direksyon ng trapiko habang lumilingon kay Ross. Habang nakatayo, nagpaputok si Ross ng tatlong beses, na ikinamatay ni Good. Ang pagpatay ay nagdulot ng mga pambansang protesta at maraming imbestigasyon.

Dalawang pangyayari. Parehong sa Minneanapolis. Dalawang biktima - sina George Floyd at Renee Nicole Good. Nasaan ang prinsipyo ng kapwa at pakikipagkapwa tao? Kahit sa ating bansa ay maraming tinokhang at pinaslang ng walang awa.

Nakasulat nga sa ating Kartilya ng Katipunan na inakda ni Gat Emilio Jacinto. "Maitim man at maputi ang kulay ng balat, lahat ng tao’y magkakapantay; mangyayaring ang isa’y higitan sa dunong, sa yaman, sa ganda; ngunit di mahihigitan sa pagkatao."

Kung may pagrespeto lang sana sa wastong proseso, sa buhay, at sa hustisya, baka buhay pa sina George Floyd at Renee Nicole Good.

Nag-alay ako ng munting tula:

para lang pumapatay ng ipis
ang mga naging suspek na pulis
ang ginawa talaga ay labis
sa mga biniktimang tiniris

biktima ng rasismo si George Floyd
at pinaslang si Renee Nicole Good
ang mga pulis ba'y sadyang ubod
ng sama't buhay nila'y nilagot

magkaiba bawat insidente
sa Minneanapolis nangyari
na resulta'y talagang kaytindi
ngunit dito'y ano ang mensahe?

dapat wastong proseso'y igalang
pati na kanilang karapatan
George Floyd, Renee Nicole Good, tandaan
biktima sila ng mga halang

- gregoriovbituinjr.
01.21.2026

Tuesday, January 20, 2026

Tungkulin

TUNGKULIN

tungkulin ng bawat mandirigmâ
bakahin ang burgesya't kuhilâ
ipaglaban ang obrero't dukhâ
at ang bayang api'y mapalayà

bawat isyu ng madla'y mabatid
di manahimik o maging umid
ipagtanggol ang mga kapatid
laban sa kaapihang di lingid

tungkulin ng lider-maralitâ
ang umugnay, makaisang diwà
ang inaapi't nagdaralitâ
dahil sistema'y kasumpâ-sumpâ

niyayakap ang bawat tungkulin
na pinagpasyahang tutuparin
makauring prinsipyo'y baunin
hanggang asam na hustisya'y kamtin

tungkulin din ng bawat makatâ
isyu ng masa'y tipuning sadyâ
pagbaka'y ilarawan sa akdâ
sanaysay, kwento, nobela't tulâ

- gregoriovbituinjr.
01.20.2026

Monday, January 19, 2026

Ang sining

ANG SINING

halina magpatuloy tayong gumawa ng ingay
laban sa mga kurakot na korapsyon na'y gamay
lagi't lagi, sining ng pagtula'y isinasabay
sa bawat rali, nang kurakot panaguting tunay

kumilos tayo! at huwag manahimik na lamang!
magalit tayo! singilin ang kurakot na iyan!
lumabas tayo! karapatan nati'y ipaglaban!
maningil tayo! panagutin ang mga kawatan!

ang sining ay di lang upang aliwin ang sarili
kundi ito'y isa sa palagi nating kakampi
sa paglikha ng kasaysayan, tagos ang mensahe
sa sambayanang kaytagal nang nagdurusa't api

baguhin na ang sistema! hiyaw ng taumbayan!
mga trapo't dinastiyang pulitikal, wakasan!
lahat ng mga kurakot ay dapat parusahan!
ikulong na 'yang mga kurakot! sigaw ng bayan!

- gregoriovbituinjr.
01.19.2026

Sunday, January 18, 2026

Patuloy lang sa pagkathâ

PATULOY LANG SA PAGKATHÂ

patuloy ang pagsusulat
ng makatang nagsasalat
patuloy na magmumulat
upang isyu'y sumambulat

patuloy na kumakathâ
ng anumang isyu't paksâ
hinggil sa obrero't dukhâ
ikukwento, itutulâ

na sa panitikan ambag
na nais kong maidagdag
saya, libog, dusa, hungkag,
digmâ, ligalig, panatag

ito na'y yakap kong misyon
sulat, tulâ, kwento, tugon
umaraw man o umambon
para sa dalita't nasyon

magdamag mang nagninilay
akdang kwento't tula'y tulay
sa masang laging kaakbay
sa pagbaka man at lumbay

- gregoriovbituinjr.
01.18.2026

Saturday, January 17, 2026

Hustisya sa mga dalagita't batang pinaslang

HUSTISYA SA MGA DALAGITA'T BATANG PINASLANG

sa loob lang ng isang linggo'y nabalità
dalawang kinse anyos yaong ginahasà
at pinaslang, habang otso anyos na batà
nama'y pinaslang ng tiyuhing walang awà

ganyang mga ulat nga'y karima-rimarim
nangyari sa kanila'y talagang kaylagim
budhi ng mga gumawa'y uling sa itim
kung ako ang tatay, mundo ko na'y kaydilim

kung anak ko silang sa puso'y halukipkip 
tiyak na nangyari'y di ko lubos maisip
ilang araw, buwan, taon kong di malirip
ang mga suspek na halang, sana'y madakip

kung di man baliw, baka mga durugista
yaong mga lumapastangan sa kanila
ang maisisigaw ko'y hustisya! hustisya!
hustisya sana'y kamtin ng tatlong biktima!

- gregoriovbituinjr.
01.17.2026

* headline sa pahayagang Pang-Masa, Enero 10, 2026, at pahayagang Bulgar, Enero 13 at 17, 2026

Friday, January 16, 2026

Sa 3rd Black Friday Protest ng 2026

SA 3RD BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

patuloy pa tuwing araw ng Biyernes
ang pagkilos laban sa tuso't balakyot
isang commitment na ang Black Friday Protest
upang mapanagot ang mga kurakot

di pa humuhupà ang gálit ng bayan
sa katiwalian nitong mga trapo
nakabibingi na ang katahimikang
akala'y payapa ngunit abusado

talagang kinawat nitong mandarambong
ang pondo ng bayang sinarili nila
karaniwang tao'y saan na hahantong
kung lider na halal ay kurakot pala

nagpapahiwatig iyang ghost flood control
at mga pagbahâ sa mga kalsada
ng sistemang bulok na sadyang masahol
kaya ang sistema'y dapat palitan na!

magpapatuloy pa ang Black Friday Protest
sa pagpoprotesta'y di tayo hihintô
titiyakin nating ito'y walang mintis
nang maparusahan ang sangkot, mapiit

- gregoriovbituinjr.
01.16.2026

* maraming salamat sa kumuha ng litrato

Thursday, January 15, 2026

Tambak-tambak

TAMBAK-TAMBAK

tambak-tambak ang isyu't problema ng bayan
na isa sa matinding sanhi'y kurakutan
ng buwaya't buwitre sa pamahalaan
imbes bayan, sarili ang pinagsilbihan

dilis ang nakulong, walang malaking isdâ
kayâ gálit ng masa'y di basta huhupà
sana'y maparusahan ang mga kuhilà
at pangarap na hustisya'y kamtin ng madlâ

tambak din ang pobreng di sapat ang pambili
delata, bigas, palay, gulay, isdâ, karne
presyo ng krudo, gasolina't pamasahe
serbisyo'y ninenegosyo, tubig, kuryente 

tambak ang lupà, walang matirhan ang dukhâ
tambak ang mga kontraktwal na manggagawà
inaagaw pa ang teritoryo ng bansâ
sistemang bulok nga'y sadyang kasumpâ-sumpâ

buwaya't buwitre nga, masa'y nilalamon
sa ganyang tambak na problema'y anong tugon?
ano ang iyong pananaw, anong solusyon?
sistemang bulok palitan, magrebolusyon?

- gregoriovbituinjr.
01.15.2026

Wednesday, January 14, 2026

Ang tatlo kong aklat ng U.G.

ANG TATLO KONG AKLAT NG U.G.
Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Dapat sana'y apat na ang aklat ko hinggil sa underground, subalit hindi ko na makita ang kopya ko ng Notes from the Underground ng Rusong manunulat na si Fyodor Dostoevesky. Ang mayroon ako ngayon ay ang tatlong aklat hinggil sa mga rebolusyonaryong Pilipino.

Ang dalawa'y nakadaupang palad ko ng personal noong sila'y nabubuhay pa, at ang isa'y di ko nakilala subalit kapwa ko taga-Sampaloc, Maynila. Si Ka Popoy Lagman (Marso 17, 1953 - Pebrero 6, 2001) ay naging pangulo ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP). Si Dr. Francisco "Ka Dodong" Nemenzo (Pebrero 9, 1935 - Disyembre 19, 2024) naman ay pangulo ng Laban ng Masa (LnM), at dating pangulo ng Unibersidad ng Pilipinas (UP). Habang si Edgar Jopson (Setyembre 1, 1948 - Setyembre 21, 1982) ay isang dating lider-estudyante noong panahon ng Batas Militar. Noong bata pa ako'y bumibili kami ng tatay ko sa kanilang grocery, ang Jopson Supermarket sa Bustillos, matapos naming magsimba sa Loreto Church.

Kaya malaking karangalan na magkaroon ng kanilang mga aklat, o aklat tungkol sa kanila.

Ang una'y ang Ka Popoy: Notes from the Underground, Collected Writings of a Working Class Hero. Nabili ko ito sa opisina ng Partido Manggagawa (PM) noong Agosto 11, 2006 sa halagang P300. May sukat itong 5.5" x 8.5" at umaabot ng tatlong daang pahina, kasama na ang naka-Roman numeral. Naglalaman ito ng walong kabanata, kabilang ang tinatawag na counter thesis.

Ang ikalawa'y ang Notes from the Philippine Underground ni Ka Dodong Nemenzo. Nabili ko ito sa Philippine Book Festival sa SM Megamall noong Marso 14, 2025 sa halagang P550. Inilathala ito ng UP Press. May sukat itong 6" x 9", at naglalaman ng 368 pahina, kasama na ang naka-Roman numeral. Ang naritong labintatlong kabanata ay hinati sa tatlong bahagi: I. Histories; II. Political Conjunctures; at III. Perspectives.

Ang ikatlo'y ang U.G. The Underground Tale, The Life and Struggle of Edgar Jopson, Third Edition, na sinulat ni Benjamin Pimentel. Nilathala ng Anvil Publishing, nabili ko ito sa National Book Store sa Malabon City Square nito lang Enero 8, 2026 sa halagang P395. May sukat itong 5" x 8" at naglalaman ng 256 pahina, kabilang ang naka-Roman numeral na 28 pahina. Binubuo ito ng siyam na kabanata. May mga dagdag na sulatin din ang dalawang anak ni Edjop na sina Joyette at Teresa Lorena, akda ng asawa niyang si Joy, sulatin ng direktor ng pelikulang Edjop na si Katski Flores, sanaysay ng aktor na si Elijah Canlas na gumanap na Edjop, sanaysay ni Kakie Pangilinan na gumanap na Joy, sulatin ni Oscar Franklin Tan, at sulatin ni Pete Lacaba. Sa dulo ng aklat ay mga litrato mula sa Edjop: The Movie.

Tatlong mahahalagang aklat, para sa akin, na dagdag sa munti kong aklatan.

01.14.2026

Ang matulain

ANG MATULAIN

tahimik na lang akong namumuhay
sa malawak na dagat ng kawalan
habang patuloy pa ring nagninilay
sa maunos na langit ng karimlan

panatag ang loob na binabaka
ang mga tampalasan, lilo, sukab
lalo na't kurakot at palamara
habang yaring dibdib ay nag-aalab

tahimik lamang sa sulok ng lunggâ
inaalagatâ bawat mithiin
tinitiis bawat sugat at luhâ
inuukit sa tulâ ang panimdim

sa makatâ, tula'y sagradong sining
pagkat tulâ ang aking pagkatao
bagamat wala man sa toreng garing
tula'y aking tulay sa bansa't mundo

kayâ naririto't nagpapatúloy
sa sagradong sining na binabanggit
mga tula'y dahong di naluluoy
sa paglalakbay ay lagi kong bitbit

- gregoriovbituinjr.
01.14.2026

* sa Tanay, Rizal ang civil wedding namin ng namayapa kong misis noong 2018

Tuesday, January 13, 2026

Greenland, bantang isunod sa Venezuela

GREENLAND, BANTANG ISUNOD SA VENEZUELA

ayon sa U.S., isusunod na ang Greenland
matapos nitong lusubin ang Venezuela
isa na namang pinakukulong digmaan
nang dahil sa Monroe Doctrine ng Amerika

ayon sa mga Kanô mismo, labag ito
sa Saligang Batas nila o Konstitusyon
wala itong basbas ng kanilang Kongreso
tilà si Trump sa pananakop na'y nagumon

mga Greenlander mismo'y ayaw magpasakop
sa U.S., sila'y mananatiling Greenlander
ngunit ang U S. ay may bantang makahayop
lalo't sila'y pakialamero't intruder

malayò man tayo sa kanila, dapat lang
iprotesta ang ganyang pahayag, balakin
dapat tutulan ang bantâ nilang digmaan
panibagong giyera'y ating tuligsain

dapat igalang ang sariling pagpapasya
ng mga bansa't katutubong mamamayan
dapat umiral ang panlipunang hustisya
para sa lahat, kahit bansa'y mahirap man

- gregoriovbituinjr.
01.13.2026

* mga ulat ng Enero 13, 2026, mulâ sa mga pahayagang Abante, p.3 at Bulgar, p.5

Ku Kura Kurakot, Ba Balak, Balakyot

KU KURA KURAKOT, BA BALAK BALAKYOT
(UTAL - ULAT - TULÂ)

ka kala kalaban / nitong ating bayan
dinastiya't trapong / ka kawa kawatan
lalo ang ku kura / ku kura kurakot
pagkat mga balak / ba balak balakyot

upa upakan na / ang nanda nandambong
sa kaban ng bayan, / u ulo'y gugulong
paru parusahan / at iku ikulong
itong TONGresista / at sina SenaTONG

kon kontra kontrakTONG  / ipi ipiit din
pa paro parunggit / iparinig man din
silang ang dukha kung / la lait laitin
tilà mga haring / sa sala salarin

li lipol lipulin / na iyang buk buktot
na sistema'y bina / binalu baluktot
wakasan ang balak / ba balak balakyot
nang matigil iyang / ku kura kurakot

- gregoriovbituinjr.
01.13.2026

Monday, January 12, 2026

Kurakot ba'y buwaya o pating?

KURAKOT BA'Y BUWAYA O PATING?

walâ pa raw malaking isdang nakukulong
walang pating, walang buwaya o balyena
itinuring na buwaya ang mandarambong
subalit malaking isdâ ang hanap nila

ang malaking isdâ ba'y balyena o pating?
sila yaong malalaking dapat mahuli?
gayong kurakot ay buwaya kung ituring
buwayang kurakot, sinisigaw sa rali

marahil, mga kurakot din ay buwitre
nanginginain ng dugo't pawis ng dukhâ
silang kaban ng bayan ang sinasalbahe
ay di sinasalba kundi tinutuligsâ 

kung hinahanap talaga'y malaking isdâ
pagkat siyang ulo o utak ng kurakot
baka ang hanap ay buwayang dambuhalà?
di lang basta balyena o pating ang sangkot

- gregoriovbituinjr.
01.12.2026

* litrato mula sa Editoryal ng pahayagang Pang-Masa, Enero 10, 2026, p.3

Patawa kung bumanat

PATAWA KUNG BUMANAT

dinadaan lang sa patawa
ngunit matindi ang patamà
nang sinakop ang Venezuela
U.S. ba'y anong mapapalâ?

yaong Venezuela may langis
ang Pinas may flood control projects
Pinas sasakupin? ay, mintis!
talo na pag ito ang prospect

talaga kang pinapag-isip
ng komiks sa diyaryong Bulgar
kunwa'y dyok ngunit pag nalirip
may nasapul si Mambubulgar

simple lang kung siya'y bumanat
sa mga isyung pulitikal
tilà balitang nagmumulat
lokal man o internasyunal

- gregoriovbituinjr.
01.12.2026

* komiks mulâ sa pahayagang Bulgar, Enero 10, 2026, p.5

Sunday, January 11, 2026

Hustisya kay Renee Nicole Good, raliyista!

HUSTISYA KAY RENEE NICOLE GOOD, RALIYISTA!

bakit ba pinaslang ang isang raliyista
kung trapiko lang ang sanhi kaya sinita
dapat malaliman itong maimbestiga
tinangkang tumakas sa rali? binaril na?!

kawawa ang biktimang si Renee Nicole Good
kaya nasa rali sa masa'y naglilingkod
bakit immigration agents ay napasugod?
anong klaseng batas ang kanilang sinunod?

sa Minneanapolis pa nangyari iyon
isyung migrante ba kaya nagrali roon?
may naulilang anak ang biktimang iyon
kaya dapat may masusing imbestigasyon

bakit ang raliyista'y binaril sa rali?
dapat talagang i-protesta ang nangyari
may katarungan sanang makamit si Renee
Nicole Good, at parusahan ang sumalbahe

- gregoriovbituinjr.
01.11.2026

* tula batay sa ulat ng pahayagang Abante, Enero 10, 2026, p.3

Pagpili ng salitâ

PAGPILI NG SALITÂ

hagilap ko ang mga katagâ
ng papuri at panunuligsâ
mga salitang mapagparayà
saya, libog, siglâ, sumpâ, luhà

bawat katagâ ay pinipili
batay sa linamnam, sugat, hapdi
ang mga salita'y piling-pili
upang ilapat sa akda't mithi

bakasakaling magkapitbisig
ang mga api, obrero't kabig
bakasakaling kaibig-ibig
ang katha't sa masa'y maging tinig

ano ang talinghaga't sagisag?
kalooban ba'y napapanatag?
sa bayan ba'y may naiaambag?
makatâ ba'y gaano katatag?

- gregoriovbituinjr.
01.11.2026

Saturday, January 10, 2026

Pagmamalabis ng U.S.

PAGMAMALABIS NG U.S.
(tulang binigkas na makata sa rali)

tunay na naging mapagmalabis
upang makopo nila ang langis
ng Venezuela, sadyang kaybangis
iyan ang imperyalistang U.S.

bagong timpla, bulok na sistema
ganyan pag bansang imperyalista
bagong pananakop nga talaga
ng Amerika sa Venezuela

binabalik sa dating panahon
ng pananakop ng mga buhong
batay sa doktrinang Monroe noon
na ibinabalik ni Trump ngayon

doktinang ang buong Amerika
pati na ang Latin America
ay kanila, inaari nila
pati na bansang may soberanya

huwag nating hayaang ganito
baka mangyari sa atin ito
tama lang na magprotesta tayo
pagkat ganid ang imperyalismo

- gregoriovbituinjr.
01.10.2026

* mga litrato kuha sa pagkilos sa QC, 01.10.2026

Friday, January 9, 2026

Sa 2nd Black Friday Protest 2026

SA 2ND BLACK FRIDAY PROTEST 2026

di mapapawi ang galit ng sambayanan
laban sa mga nangungurakot sa kaban
ng bayan, buwis na dinambong ng iilan
para sa sarili lang nilang pakinabang

dapat magpatúloy pa ang pakikibaka
laban sa mga kurakot at dinastiya
upang masawata na ang pananalasa
ng kurakot, patuloy tayong magprotesta

kahit di sabay-sabay o marami tayo
ipakitang sa buktot galit na ang tao
kurakot, buktot, balakyot, pare-pareho
silang dapat managot, dapat makastigo

sa pangalawang Black Friday Protest ng taon
patuloy pa rin nating isigaw: IKULONG
na 'yang mga kurakot, trapong mandarambong!
huwag hayaang tumakbo pa sa eleksyon!

- gregoriovbituinjr.
01.09.2026

Pasasalamat

PASASALAMAT

salamat sa nagla-like sa tulâ
dahil sa inyo, gising ang diwà
at harayà ng abang makatâ
kahit tigib ng lumbay at luhà

kayo, ang masa, ang inspirasyon
upang ipagpatuloy ang misyon
sa wikang Filipino at nasyon
upang tuparin ang nilalayon

mapagkumbaba akong saludo
sa inyo, kapwa dukha't obrero
kung wala kayo, walâ rin ako
salamat, pagpupugay sa inyo!

tunay ngang ang masa ang sandigan
nitong makatâ para sa bayan
kayrami nating pinagsamahan
at marami pang pagsásamáhan

- gregoriovbituinjr.
01.09.2026

Thursday, January 8, 2026

Sa pumasang 5,594 sa bar exam, KATARUNGAN KAYA'Y MAKAKAMIT NA?

Sa pumasang 5,594 sa bar exam, KATARUNGAN KAYA'Y MAKAKAMIT NA?

"At ang hustisya ay para lang sa mayaman..." - mula sa awiting Tatsulok ng Buklod

ang nakapasá pala'y higit limang libo
sa bar exam, aba, ibig sabihin nito
may higit limang libong bagong abogado
bagong tagapagtanggol sa mga may kaso

ibig sabihin ba, kakamtin na ang hustisya?
ng mga may asam nito? mga biktima?
ng mga walang prosesong gawâ sa masa?
kayraming abogado, hustisya! hustisya!

ipagtatanggol ba nila'y ang maliliit?
na hustisya'y ipinaglalabang makamit
batas at hustisya ba sa gitna'y may guhit?
na kinakampihan lang ay mapera't elit

higit limang libo'y pumasa sa bar exam
habang laksang obrero't dukha'y nagdaramdam
pagkat kay-ilap ng asam na katarungan
sa bagong pasa, hustisya ba'y makakamtan?

bagong abogado'y kanino maglilingkod?
sa mga uring api o sa korporasyon?
tagapagtanggol ba ng mga nasasangkot?
sa ghost flood control, sa kawatan at kurakot?

- gregoriovbituinjr.
01.08.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Tempo, Enero 8, 2026, p.1 and 3

Kape at pandesal

KAPE AT PANDESAL

tarang magkape at pandesal sa umaga
habang patuloy ang buhay na may pag-asa
na nangangarap ng panlipunang hustisya
para sa bayan, uring paggawa, at masa

dapat may laman ang tiyan bago magkape
upang katawan ay maganda ang responde
kainin ang sampung pandesal na binili
habang inaatupag ang katha't sarili

buting nakapag-almusal bago pumasok
sa trabaho, sa pagsulat man nakatutok
manuligsa ng kurakot at trapong bugok
at kumilos din laban sa sistemang bulok

kayraming paksa't isyung nakatitigagal
ay, tara na munang magkape't magpandesal
upang busóg sa pagkilos, di nangangatal
upang sa anumang laban ay makatagal

- gregoriovbituinjr.
01.08.2026

Wednesday, January 7, 2026

Ang diwatang si Makabósog

ANG DIWATANG SI MAKABÓSOG

may diwatang ngalan ay Makabósog
na nagpapakain sa nagugutom
lalo't dukha'y nais niyang mabusog
kaysa kinakain ay alimuom

kayraming mga pulubi sa daan
namamalimos at bukas ang palad
halal na trapo'y walang pakialam
nakikita na'y di magbukas palad

pagkat di nila batid kung botante
ang pulubi nang ayuda'y mabigyan
di tiyak na iboto ng pulubi
kaya kanilang pinababayaan

si Makabósog ay nasaan kayâ
nasa lumang lipunang Bisayà ba?
walâ bang kamatayan ang diwatà?
kung namatay, buhayin natin sila!

buhayin sa mga kwento't alamat
nitong bayan at gawing inspirasyon
mga dukha'y magsikap at magmulat
upang may makain ang nagugutom

hanggang bulok na sistema'y baguhin
ng nagkakaisang dukha't obrero
ang pagsasamantala'y papawiin
itatayo'y lipunang makatao

- gregoriovbituinjr
01.07.2026

* Makabosog - mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.558    

Sunday, January 4, 2026

Anekdota sa polyeto ni Heneral Gregorio Del Pilar

ANEKDOTA SA POLYETO NI HENERAL GREGORIO DEL PILAR
Maikling sanaysay at saliksik ni Gregorio V. Bituin Jr.

Binabasa ko ang aklat ng mga sanaysay ni National Artist Nick Joaquin hinggil sa sampung bayani ng bansa sa aklat niyang A Question of Heroes nang mabasa ko ang isang anekdota hinggil kay Gregorio del Pilar, bago pa siya maging heneral. Nasa pahina 184 iyon ng nasabing aklat.

Estudyante pa lang noon si Gregorio Del Pilar sa Ateneo nang maging kasapi ng Katipunan. Naroon siya sa bahay ng Katipunerong si Deodato Arellano sa Tondo nang iatang sa kanya ang tungkuling pamamahagi ng polyeto ng Katipunan.

Noong minsang siya'y nasa Malolos na may dalang bulto ng polyeto ng paghihimagsik, ipinalit niya iyon sa kontra-rebolusyong polyeto ng Simbahan. Kaya noong sumapit ang araw ng Linggo, nakita ni Goyo na ipinamamahagi na ng kura ang kanyang ipinalit na polyeto.

Ganyan pala kahusay mag-isip at kumilos si Gregorio Del Pilar, ang batang heneral ng himagsikan na napatay sa murang edad na 24 sa Pasong Tirad.

Ibig sabihin, ang ganyang husay niya ang nagdala sa kanya upang maging heneral siya sa murang edad at pagkatiwalaan sa mga delikadong tungkulin.

Kumatha ako ng munting tula hinggil sa anekdotang ito:

ANG POLYETO NI GREGORIO DEL PILAR

isang anekdota ang nabasa ko
sa katukayong bayaning Gregorio
Del Pilar noong magsimula ito
bilang estudyanteng Katipunero

ang tinanganang tungkulin paglaon
mamahagi ng polyeto ang misyon
sa Malolos, polyetong hawak noon
sa simbahan ay sinalisi iyon

kaya imbes polyeto ng simbahan
ay naging polyeto ng himagsikan
habang kura'y pinamahagi naman
iyon sa nagsimba kinalingguhan

ganyan kahusay mag-isip ang pantas
na Goyo, may estratehiya't angas
taktika ng kaaway pinipilas
hanggang mapatay siya sa Tirad Pass

01.04.2026

Saturday, January 3, 2026

Tanága - baybayin sa kurakot

hinagpis ang dinulot
sa bayan ng kurakot
dapat lamang managot
silang mga balakyot

tanága - baybayin
gbj/01.03.2026

Aklat ng martial arts

AKLAT NG MARTIAL ARTS

buti't nabili ko rin ang librong "Ang Sining
ng Pakikipagtunggali at Pagtatanggol"
magandang basahin, madaling unawain
sa presyo ng libro'y sapat lang ang nagugol

narito'y Arnis, Karate, Tae Kwon Do, Kung Fu
di lang ito tungkol sa pakikipaglaban
kundi liwanag ng pananaw at prinsipyo
pag-unlad ng diwà, malusog na katawan

ang mga kilos dito'y masining sa ganda
mga kata'y pinagi-ensayuhang sadyâ
ang librong ito'y interesante talaga
upang sa mang-aapi'y di basta luluhà

kung sa pagtatangka'y di agad makakalas
ay baka maipagtanggol ko ang sarili
sa paglaban dapat katawan ay malakas
upang di basta maagrabyado't ma-bully

- gregoriovbituinjr.
01.03.2026

Tutulan ang imperyalistang giyera!

TUTULAN ANG IMPERYALISTANG GIYERA! bakit natin dapat tutulan ang digmaang bunsod ng katakawan sa kapangyarihan na hangad manakop ng ibang ka...